سرطان پوست شایع‌ترین نوع سرطان در جهان است. بر اساس آمار بنیاد سرطان پوست (Skin Cancer Foundation)، بیش از ۵ میلیون مورد درمان سرطان پوست هر سال تنها در ایالات متحده انجام می‌شود. با اینکه اغلب موارد قابل درمان‌اند، اما پیشگیری و شناسایی زودهنگام می‌توانند جان بسیاری را نجات دهند. ماه مه (May) به عنوان ماه آگاهی از سرطان پوست فرصتی طلایی برای اطلاع‌رسانی، آموزش و ایجاد عادت‌های سالم برای محافظت از بزرگ‌ترین عضو بدن یعنی پوست است.

سرطان پوست چیست؟

سرطان پوست زمانی به وجود می‌آید که سلول‌های پوست به دلیل آسیب DNA ناشی از پرتو فرابنفش (UV) به‌طور غیرقابل کنترل تکثیر می‌شوند. سه نوع اصلی آن شامل:

- کارسینوم سلول بازال (BCC): رایج‌ترین نوع سرطان پوست، اغلب در نواحی در معرض آفتاب ظاهر می‌شود.

- کارسینوم سلول سنگفرشی (SCC): نوعی دیگر از سرطان‌های سطحی که می‌تواند به بافت‌های عمیق‌تر نفوذ کند.

- ملانوما (Melanoma): کم‌تر شایع ولی بسیار خطرناک و مهاجم، که ممکن است به اندام‌های داخلی سرایت کند.

عوامل خطر ابتلا به سرطان پوست

برخی از عوامل خطر شامل موارد زیر هستند:

- تماس طولانی با نور خورشید یا دستگاه‌های سولاریوم

- پوست روشن، کک‌مکی یا سابقه آفتاب‌سوختگی

- سابقه خانوادگی سرطان پوست

- ضعف سیستم ایمنی

- قرار گرفتن در ارتفاعات یا مناطق گرمسیری بدون محافظت مناسب

راه‌های پیشگیری از سرطان پوست

پیشگیری از سرطان پوست به سادگی رعایت چند نکته‌ی روزمره‌ست:

 ۱. استفاده منظم از ضدآفتاب

مهم ترين و ساده ترين راه حل

استفاده از ضدآفتاب مخصوصا ضدآب مهم‌ترین و مؤثرترین راه محافظت از پوست در برابر اشعه‌ی UV است. توصیه‌ها می‌گویند:

- از ضدآفتابی با SPF 30 یا بالاتر استفاده کنید.

- ضدآفتاب باید طیف گسترده (broad-spectrum) باشد تا هم UVA و هم UVB را پوشش دهد.

- هر ۲ ساعت یک‌بار ضدآفتاب را تجدید کنید.

- هنگام شنا یا تعریق، از محصولات ضد آب استفاده کنید.

- ⁠اسپری‌های ضدآفتاب: راحتی و محافظت با هم

در سال‌های اخیر اسپری‌های ضدآفتاب محبوبیت زیادی پیدا کرده‌اند. این محصولات به‌ویژه برای افرادی که وقت کمی دارند یا در طول روز در محیط‌های باز هستند، بسیار مناسب‌اند.  نکاتی هم باید در استفاده از آن‌ها رعایت شود:

- اسپری را از فاصله ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متری روی پوست اسپری کنید.

- سپس با دست ماساژ دهید تا به‌طور یکنواخت پخش شود.

 ۲. لباس محافظ و کلاه لبه‌دار

پوشیدن لباس‌هایی با بافت متراکم، استفاده از عینک آفتابی با محافظ UV و کلاه لبه‌دار باعث می‌شود میزان برخورد مستقیم نور خورشید با پوست کاهش یابد.

۳. پرهیز از نور شدید بین ساعات ۱۰ صبح تا ۴ عصر

در این بازه زمانی اشعه‌های UV در شدیدترین حالت خود هستند. اگر مجبور به بیرون رفتن هستید، از سایه یا چتر استفاده کنید.

روتین پوستی مناسب برای محافظت در برابر سرطان پوست

مراقبت درست از پوست تنها به استفاده از ضدآفتاب محدود نمی‌شود. حفظ سلامت پوست با یک روتین پوستی منظم می‌تواند نقش مهمی در کاهش خطر سرطان ایفا کند:

۱. پاک‌سازی روزانه

هر روز پوست خود را با شوینده ملایم و متناسب با نوع پوستتان تمیز کنید. این کار مانع تجمع چربی، آلودگی و عوامل آسیب‌رسان می‌شود.استفاده از ميسلار واتر روتين شست و شو شما را به كاملترين حالت ميرساند.

۲. آبرسانی و مرطوب‌سازی

خشکی پوست می‌تواند موجب تحریک و التهاب شود که به مرور زمان آن را در برابر عوامل آسیب‌زا آسیب‌پذیرتر می‌کند. استفاده روزانه از:

- آبرسان‌ها (مانند اسید هیالورونیک)

- مرطوب‌کننده‌های سبک یا غلیظ (بسته به نوع پوست)

می‌تواند سد دفاعی پوست را تقویت کند.

۳. استفاده از بالم لب دارای SPF

لب‌ها یکی از نواحی حساس بدن هستند که اغلب نادیده گرفته می‌شوند. سرطان پوست می‌تواند روی لب‌ها هم ایجاد شود. استفاده از بالم لب حاوی SPF 15 یا بیشتر، به‌ویژه در روزهای آفتابی، ضروری است.

اهمیت معاینات منظم پوست

معاینه پوست توسط خود فرد یا متخصص پوست می‌تواند به شناسایی زودهنگام ضایعات مشکوک کمک کند. اگر خال یا لکه‌ای:

- تغییر رنگ داد

- تغییر اندازه داد

- خارش، خون‌ریزی یا پوسته‌ریزی پیدا کرد

باید سریعا به پزشک مراجعه شود.

سخن پایانی: آگاهی، بهترین ابزار پیشگیری

سرطان پوست با وجود شایع بودن، تا حد زیادی قابل پیشگیری است. رعایت نکات ساده‌ای مثل استفاده از ضدآفتاب، مراقبت از پوست و پرهیز از نور مستقیم خورشید می‌تواند تأثیر چشم‌گیری در کاهش خطر ابتلا داشته باشد. ماه آگاهی از سرطان پوست یادآور این موضوع است که سلامتی از سطح پوست آغاز می‌شود، اما تا عمق زندگی ادامه دارد.

برداشت از:

https://www.skincancer.orghttps://www.skincancer.org

کمیته تحقیق و پژوهش فدراسیون